środa, 11 marca 2026

Dzieło sztuki jest wtedy dobre, gdy powstało z konieczności. W tym jego źródle zawiera się jego ocena - innej nie ma.

Rainer Maria Rilke "Listy do młodego poety"
Słowa krytyków ani o jotę nie zbliżają nas do dzieła sztuki: są to zawsze tylko mniej lub bardziej niefortunne nieporozumienia. Nie tak łatwo wszystko ująć i wypowiedzieć, jak to nam zwykle sugerują; nie można wysłowić wszystkiego, co się zdarza, wiele zdarzeń żyje w przestrzeni, której nigdy nie naruszyło słowo. A zdarzenia, które najtrudniej wysłowić, to dzieła sztuki - tajemnicze egzystencje, trwające obok naszego życia, gdy to przemija.

Rainer Maria Rilke "Listy do młodego poety"

niedziela, 8 marca 2026

Na każdym kroku musiałem wybierać między dziesięcioma różnymi formami piękna, między dziesięcioma różnymi historiami. Każde skrzyżowanie oznaczało rezygnację. Miasto weszło we mnie i miało nigdy mnie nie porzucić. Ani wielkość Rzymu, ani magia Wenecji, ani szaleństwo Neapolu nie pozwoliły mi zapomnieć o Florencji. Nie była najpiękniejszym z włoskich miast, ale była najpiękniejsza.

Jean-Baptiste Andrea "Czuwając nad nią"

sobota, 7 marca 2026

czwartek, 26 lutego 2026

Nie ma żadnego powodu po temu, by żywić nieufność wobec naszego świata, bo nie zwraca się on przeciw nam. Jeśli są w nim strachy, to są to nasze strachy, jeśli są w nim otchłanie, to otchłanie te należą do nas, jeśli są tu niebezpieczeństwa, to musimy próbować je pokochać. I jeśli tylko urządzimy nasze życie podług owej zasady, która radzi nam, byśmy zawsze trzymali się tego, co trudne, wówczas to, co teraz wydaje nam się jeszcze całkiem obce, stanie się czymś jak najbliższym i najdroższym. Jakże moglibyśmy zapomnieć owe dawne mity stojące u zarania wszystkich ludów, mity o smokach, które niespodzianie przemieniają się w księżniczki; być może wszystkie smoki w naszym życiu są księżniczkami, które tylko na to czekają, by ujrzeć nasze piękno i śmiałość. Może wszystko, co straszne, jest w głębi bezbronne i oczekuje od nas pomocy.

Rainer Maria Rilke "Listy do młodego poety"
Przyszłość tkwi w miejscu, drogi Panie Kappus, my zaś poruszamy się w nieskończonej przestrzeni.

Rainer Maria Rilke "Listy do młodego poety"
Mało wiemy - ale wiemy na pewno, że musimy trzymać się tego, co trudne, i pewność ta nigdy nas nie opuści. Dobrze jest być samotnym, bo samotność jest trudna; to, że coś jest trudne, musi być dla nas dodatkową racją, by to czynić. Również kochać jest dobrze: bo i miłość jest trudna. Dzielenie miłości z innymi ludźmi to chyba najtrudniejsze z naszych zadań, sprawa ostateczna, ostatnia próba i sprawdzian, a także praca, tak iż wszelkie inne zajęcia to tylko przygotowanie do niej.

Rainer Maria Rilke "Listy do młodego poety"

wtorek, 24 lutego 2026

Mój wuj Alberto nigdy nie stał się wielkim rzeźbiarzem. Dlatego właśnie tak długo byłem tylko przeciętny. Gdyż pod jego wpływem, głuchy na jedyny głos, który mi mówił coś przeciwnego, uwierzyłem, że istnieje coś takiego jak dobry kamień. Nie ma dobrego kamienia. Wiem, bo spędziłem lata na jego poszukiwaniu. Aż w końcu zrozumiałem, że wystarczy się schylić i podnieść ten, który leży pod moimi stopami.

Jean-Baptiste Andrea "Czuwając nad nią"
Dopiero dzisiaj zdaję sobie sprawę, jak wiele piękno dnia zawdzięcza przeczuciu nocy.

Jean-Baptiste Andrea "Czuwając nad nią"

poniedziałek, 2 lutego 2026

Dzień za dniem wyspa rozkwitała. Ogród wspiął się na ściany domu, napełniając wnętrze zapachami. Wtedy już nie zamykałam okiennic. Robiłam, co chciałam. Gdybyście mnie zapytali, jak się czułam, powiedziałabym: szczęśliwa.

Madeline Miller "Kirke"

wtorek, 27 stycznia 2026

tak, naprawdę idziemy w powietrzu, i też nie idziemy, tylko jakoś się poruszamy, jakimś sposobem, i jest trochę tak, jakbym nie był sobą, tylko jakbym się stał częścią tej świetlistej istoty, która już nie jaśnieje w swojej białości, i, tak, nie jest już żadną istotą, tylko po prostu jest, tak, jakby po prostu jest, a słowa takie jak jaśniejąca, jak białość, jak świetlista nie mają już znaczenia, tak jakby wszystko nie miało już znaczenia, jakby znaczenie, tak, jakby znaczenie przestało istnieć, bo wszystko jest jakby tylko tym, wszystko jest znaczeniem

Jon Fosse "Białość"

sobota, 24 stycznia 2026

Każdy przedmiot to czynność.

Całą siłę tej misy pochłania własne objawianie się.

Hernan Diaz "Zaufanie"

środa, 21 stycznia 2026

Przez mniej więcej godzinę mogła napawać się rozkoszą bezosobowości - stawania się czystą percepcją, istnienia wyłącznie jako to, co patrzyło na wierzchołki gór, słuchało dzwonów, czuło zapach powietrza.

Hernan Diaz "Zaufanie"

wtorek, 20 stycznia 2026

Wiedziała już wtedy, że właśnie ta uroczysta postać radości - tak czystej, ponieważ nie miała w sobie żadnej treści, tak spolegliwej, ponieważ nieuzależnionej od nikogo innego - jest stanem, do którego od tej pory zawsze będzie dążyła.

Hernan Diaz "Zaufanie"

Jednak często tak się dzieje, że gdy długo rozważamy jakąś sprawę, prawda ukazuje się nam zupełnie nieoczekiwanie, w wyniku jakiegoś innego wydarzenia.

Kazuo Ishiguro "Okruchy dnia"

sobota, 10 stycznia 2026

Józef Czapski w swych paryskich latach chadzał do Luwru każdego dnia, za każdym razem tylko dla jednego obrazu.

Grażyna Bastek "W zwierciadle mistrza"

środa, 31 grudnia 2025

Każde wybitne dzieło sztuki może być rozpatrywane zarazem jako zdarzenie historyczne i jako z trudem wywalczone rozwiązanie jakiegoś problemu. Jest bez znaczenia w tej chwili, czy zdarzenie to miało charakter oryginalny czy konwencjonalny, przypadkowy czy zamierzony, niezdarny czy zręczny. Istotną sprawą jest to, że każde rozwiązanie wskazuje na istnienie problemu, dla którego podjęto już wcześniejsze rozwiązania, i że nowe rozwiązania tego samego problemu zostaną najprawdopodobniej wynalezione w następstwie rozwiązania obecnego. Choć więc sam problem zmienia się, gdy wzrasta liczba jego rozwiązań, to jednak w ogóle może się on ujawnić jedynie za pośrednictwem łańcucha swych rozwiązań.

George Kubler "Kształt czasu. Uwagi o historii rzeczy"

czwartek, 25 grudnia 2025

Mówiąc krótko, dzieło sztuki jest w tym samym stopniu nieużytkowe, co narzędzie jest użyteczne. Dzieła sztuki są tak samo unikalne i nie do zastąpienia jak narzędzia pospolite i skazane na zużycie.

George Kubler "Kształt czasu. Uwagi o historii rzeczy" 
Choć użytek i piękno posiadają pewien wspólny składnik, istnieje jednak między nimi nieredukowalna różnica - żadne narzędzie nie jest tylko dziełem sztuki i vice versa. Narzędzie, choćby było najbardziej skomplikowanym mechanizmem, zawsze będzie wewnętrznie proste; natomiast dzieło sztuki, nawet pozornie najprostsze, będąc kompleksem wielu płaszczyzn i warstw przecinających się intencji - jest zawsze wewnętrznie skomplikowane.

George Kubler "Kształt czasu. Uwagi o historii rzeczy"